Provably Fair (Doğrulanabilir Adalet): Her Spini Kendi Elinizle Doğrulayın

Yazan: Emre Kaya

iGaming Analisti · 5+ yıl deneyim · İstanbul

📅 Son güncelleme: 2026-07-16

Provably Fair (Doğrulanabilir Adalet) nedir?

Provably Fair, her spin veya el sonucunun operatör tarafından manipüle edilmediğini oyuncunun kendi bilgisayarında kriptografik olarak doğrulayabildiği bir sistemdir. Klasik RNG'de oyuncu sonuca güvenmek zorundayken, Provably Fair'de matematiksel ispat oyuncunun elindedir. Aviator, Crash, Plinko, Mines gibi hızlı tempolu oyunlarda fiili endüstri standardı hâline gelmiştir.

Nasıl Çalışır?

Sistem üç veri parçası üzerine kuruludur:

• Server seed: Operatörün ürettiği gizli anahtar. Round başlamadan önce SHA-256 (bazı sağlayıcılarda SHA-512) ile hashlenmiş hâli oyuncuya gösterilir.
• Client seed: Oyuncunun tarayıcısında oluşan veya kendi belirlediği anahtar. Değiştirilebilir olması sistemin bel kemiğidir.
• Nonce: Aynı seed çifti için artan sayaç (0, 1, 2, ...). Her yeni round nonce'u bir artırır.

Bu üçü birleştirilip hash fonksiyonundan geçirilir: SHA-256(server_seed + "-" + client_seed + "-" + nonce). Çıkan 64 karakterlik hash, oyunun kurallarına göre bir çarpana veya karta çevrilir. Round bittiğinde ham server seed açıklanır; oyuncu hash'i tekrar hesaplayıp önceden yayımlanan hash ile karşılaştırır. Eşleşme varsa sonuç oynanmadan önce belliydi ve değiştirilemezdi.

Örnek Hesaplama

Aviator'da 50 TL yatırarak 2,00x çarpanda çıkış aldığınızı varsayalım. Sistem şu şekilde doğrulanır:

Round bittikten sonra sitede yayımlanan açık server seed'i alıp sha256("8e2d...4f77") hesaplarsınız. Sonuç round öncesi görülen a7f3...c9b1 hash ile birebir aynıysa, operatör sonucu round sırasında değiştirememiştir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Client seed'inizi mutlaka bir kez değiştirin. Varsayılan seed ile oynuyorsanız teknik olarak her şey doğru işlese de kendi bağımsızlığınızı ispatlamış olmazsınız. En az bir rastgele karakter ekleyin.
• Server seed'i round bitmeden değiştirmeyin. Seed rotasyonu sadece mevcut seri kapandıktan sonra yapılmalı; erken rotasyon geçmiş roundların doğrulamasını zorlaştırır.
• Provably Fair, RTP'yi değiştirmez. Sistem sadece sonucun manipüle edilmediğini kanıtlar; 100 TL bahiste uzun vadede %97 RTP'li oyun yine ~97 TL geri döner. Adalet, kâr garantisi değildir.
• Doğrulama araçlarını kullanın. Çoğu sağlayıcının kendi verifier sayfası vardır; üçüncü parti SHA-256 hesaplayıcılarla çapraz kontrol yapmak en güvenlisidir.

İlgili Kavramlar

• Server Seed
• Client Seed
• Nonce
• SHA-512 Hash
• RNG (Rastgele Sayı Üreteci)